Bloemen in de winter, dat klinkt bijna als een sprookje, maar toch zijn er een handvol bomen die in de winter de tuin met bloemen kunnen opfleuren.
Zo heb je de herfstbloeiende sierkers (Prunus subhirtella Autumnalis en Autumnalis Rosea) deze beginnen al in november met bloeien en dit zet tot in maart door.
Van de herfst bloeiende sierkers heb je 2 cultuur variëteiten de Autumnalis met enkele witte bloemen en de Autumnalis Rosea met half gevulde licht roze bloemen.
Gele kornoelje (Cornus mas)
Aan het einde van de winter vallen de gele bloemen van de gele kornoelje (Cornus mas) op, gedurende de hele winter sieren katjes de elzebomen (Alnus) op net zo als de boomhazelaar (Corylus colurna).Naast de in de winter bloeiende bomen is er ook onder de heesters een ruime variatie aan winterbloeiers
Heel geliefd zijn diverse sneeuwballen, bijv. Viburnum x bodnantense . Deze soort kent sterke cultivars die van herfst tot lente dichtbezet zijn met trossen opvallend geurende bloemen (roze bij ‘Dawn’, donkerroze bij ‘Charles Lamont’). Veel andere sneeuwballen, bijv. Viburnum tinus ‘Eve Price’ bloeien wit en geuren wat subtieler.
Toverhazelaar
De naaktbloeiende jasmijn, Jasminum nudiflorum, bloeit geel van december tot april. Plant hem zo dat u hem vanuit huis goed kunt zien.
Toverhazelaars, o.a. Hamamelis x intermedia, verrassen in de herfst al met een prachtige bladkleur, maar excelleren in de winter met spinachtige bloemen in allerlei tinten (meestal geel zoals de Pallida, maar oranje bij ‘Jelena’, wijnrood bij ‘Diane’ en bruinrood bij ‘Feuerzauber’ ).
Diverse mahoniestruiken steken vanaf februari hun geurende, gele bloeiaren boven het stekelige blad uit, bijv. Mahonia media ‘Charity’, ‘Buckland’ en ‘Winter Sun’.
Witte winterheide (Erica darl. White Perfection)
Er zijn zelfs winterbloeiende struikkamperfoelies, bijv. de struikvormige Lonicera x purpusii ‘Winter Beauty’ en de eveneens wit bloeiende Lonicera fragrantissima. Beide geuren verrukkelijk zoet. Even heerlijk geuren de gele (met paars hart) klokjesbloemen van de echte winterbloeiers (Chimonanthus praecox), fantastische, langzaam groeiende struiken (tot 2,5 m hoog).
Bij goed weer kan ook de staartaar (Stachyurus praecox) al aan het eind van de winter bloeien (tot in april, in diverse gele tinten). De verschillende winterheides, vooral de wintergroene Erica carnea- en E. darleyensis-cultivars, stelen dichter bij de grond (en in bakken) de show met bloeitinten die variëren van roze (Erica carnea December Red) en paars-rood (Erica darl. Kramers Rote) en wit (Erica carnea Springwood White) Ze zijn er ook met geel of anders gekleurd loof.
Opvallende stammen in de winter!
Harde berk (Betula pendula)
Sommige bomen vallen pas echt op als ze al hun blad kwijt zijn en hu stam en takken vol in het zicht komen. De berk is hiervan wel het bekendste voorbeeld, iedereen kent de mooie witte stam van de ruwe of de zachte berk. Maar er zijn veel meer voorbeelden te noemen van bomen die opvallen door hun mooie stam en/of takken.
Papier esdoorn (Acer griseum)
In de esdoornfamilie zijn er vele soorten die opvallen door hun mooie takken of stam, zoals de papier esdoorn (Acer griseum) met zijn rood afbladderende schors en de rode slangenhuidesdoorns (Acer capillipes) met zijn opvallende blauw-groene bast met witte strepen. Bij de berken valt vooral de hymalaya berk (Betula utilis Doorenbos) op, deze berk heeft de witste stam van alle berken en dit al op jonge leeftijd. Verder valt de zwarte berk (Betula nigra) op, deze heeft op jonge leeftijd een geel-bruine tot rode stam met afschilverend bast dat in krullen aan de boom blijft zitten, erg sierlijk. Op latere leeftijd krijgt de zwarte berk pas de donker-bruine tot zwarte bast waaraan het zijn naam ontleend.
Goudes (Fraxinus excelsior Jaspidea)
De goudes (Fraxinus excelsior Jaspidea) valt op door haar gele takken, vooral met een winterzonnetje erbij straalt deze boom gewoon! Net als de gele treurwilg (Salix sepulcralis Chrysocoma) trouwens, deze boom heeft schitterende hangende gele twijgen die met de wind mee bewegen.
Lentekriebels
Half maart beginnen de eerste bomen en planten alweer uit te lopen en sommige soorten staan alweer in volle bloei, hier komen de lentekriebels bij mij boven.
De gele kornoelje (Cornus mas) begint in februari al te bloeien en bloeit nu nog met zijn kleine gele schermpjes. En de krentenboompjes (Amelanchier soorten), de japanse sierkersen (Prunus serrulata soorten) en de judasboom (Cercis canadensis / siliquastrum) zullen snel volgen.
De wilgenkatjes komen te voorschijn en de bloembollen komen boven de grond.
Eind februari bloeiden de sneeuwklokjes al, deze worden gelijk opgevolgd door de krokussen en de narcissen
Noord japanse beverboom (Magnolia kobus)
Veel van de mooist bloeiende bomen bloeien in april en mei, bijzonder mooi is de noord japanse beverboom (Magnolia kobus), deze bloeit met 10 cm. grote bloemen voor het ontluiken ven het blad aan, deze boom groeit langzaam en wordt niet al te groot en kan dus ook in de tuin toegepast worden. Net als de stadspeer (Pyrus cal. Chanticleer of Redspire), deze geeft in mei een weelde aan kleine witte bloempjes.
Ook de sneeuwklokjesboom (Halesia carolina) staat in mei in volle bloei, hieraan verschijnen dan zuiverwitte klokvormige bloemen, deze verschijnen voor het uitlopen aan en zijn dus goed zichtbaar.
Uitlopen
Gewone esdoorn ‘Prinz Handjery’ (Acer p. Prinz Hanjery)
Begin april beginnen de eerste bomen en struiken al weer uit te lopen. Dit gaat soms gepaard met erg mooie frisse kleuren. Zo heb je de paarde kastanje (Aesculus) deze vouwt heel sierlijk de grote handvormige bladeren uit, deze zijn frisgroen van kleur en worden gecombineerd met grote witte of rode kaarsvormige bloemen. De gewone esdoorn ‘Prinz Handjery’ (Acer p. Prinz Hanjery) valt op door het opvallende roze gekleurde blad waarmee deze uitloopt, deze boom groeit erg langzaam en op hoogte veredeld is dit een goede vervanger voor de bekende bolesdoorn. De valse christusdoorn loopt uit met een ragfijn blaadje, hiervan heb je ook een selectie die met mooie gele bladeren uitloopt, de geelbladige valse.
christusdoorn (Gleditsia triac. Sunburst) en eentje die met roodbruine bladeren uitloopt, de bruinbladige valse christusdoorn (Gleditsia triac. Rubylace). De Japanse esdoorns (Acer palmatum ) zijn bij het uitlopen, bijna nog mooier en gevarieerder gekleurd dan in de herfst, zo loopt de rode japanse esdoorn (Acer palmatum Atropurpureum) schitterend lichtend-rood uit. De rotsheide (Pieris) kent enkele selecties die prachtig mooi rood uitlopen, zoals de rood bladige rotsheide Pieris Forest Flame, een opgaande groenblijvende struik met felrode uitlopers. Of de Pieris Mouwsvilla met witbont blad en rode uitlopers en de Pieris japonica Mountain Fire, een compacte groene struik met roodbruine uitlopers. De uitlopers van de rotsheide kunnen bij een nachtvorst wel invriezen, dus dek deze dan even af!
Bonte vederesdoorn (Acer negundo Flamingo)
De bonte vederesdoorn (Acer negundo Flamingo) valt op door de flamingoroze kleur, waarmee de bladeren uitlopen, deze verkleuren naar wit bont. De vederesdoorn kan goed geknot worden, maakt dan grotere bladeren en groeit langer door, met steeds weer die roze groeipunt! Dit zelfde verhaal geld voor de bonte wilg (Salix integra Hakuro-nishiki), deze wordt meestal op stam gekweekt.
De gewone beuk (Fagus sylvatica) loopt erg laat uit, maar de tere fris groene blaadjes zijn een lust voor het oog. De zilverpopulier (Populus alba Raket) loopt prachtig wit uit, de onderkant van het blad en de jonge twijgen blijven wit en de bovenkant van het blad verkleurd naar groen.
Opvallende bladeren
Eikenblad hortensia (Hydrangea quercifolia)
Veel planten hebben geen bloemen nodig om op te vallen, deze vallen op door hun bijzondere geur, groeiwijze, bast, vruchten of hun blad, over dit laatste gaat dit stukje.
Iedereen kent de handvormige bladeren van de paardekastanje, de grote lappen van bladeren van de hosta en de geurende blaadjes van de lavendel. Minder bekend is de eikenblad hortensia (Hydrangea quercifolia) deze hortensia krijgt mooie grote bladeren die doen denken aan die van de amerikaanse eik. Net als de amerikaanse eik heeft ook deze hortensia spectaculaire herfstkleuren.
Japanse waaierboom (Ginkgo biloba)
De japanse notenboom of waaierboom (Ginkgo biloba) heeft waaiervormige bladeren met alle nerven vanaf de bladvoet uitwaaierend. De trompetboom (Catalpa) valt op door de enorme lappen van bladeren, vooral bij de bolcatalpa (Catalpa bignonioides Nana), dit is een dwergvorm die meestal op stam veredeld wordt en zo een bolletje vormt, komen deze grote bladeren erg mooi uit. De valse christusdoorn (Gleditsia triacanthos) heeft weer ragfijn geveerde blaadjes, deze laten veel licht door, onder deze boom wordt je in de zomer toch nog bruin.
Vooral in schaduwborders is het interessant om combinaties te maken met uiteenlopende bladvormen, dit kan erg mooie resultaten opleveren.
De gele zeepboom met zijn mooie herfstkleuren (Koelreuteria paniculata)
Wanneer de zomer ten einde loopt beginnen de eerste bladeren te verkleuren, bij sommige soorten betekend dit een troosteloze bedoening, maar voor een groot aantal soorten betekend dit een waar schouwspel van herfstkleuren. De japanse esdoorns verkleuren in naar vlammende gele en rode tinten, nog mooier dan de kleuren waarmee ze uitlopen! De fijnbladige japanse esdoorn (Acer palmatum Dissectum) verkleurd afhankelijk van de standplaats naar een vlammend oranje tot geel met oranje vlammen. De gele zeepboom (Koelreuteria paniculata) verkleurd naar een prachtig goud-geel.
